Vergunningvrij bouwen & Omgevingsplan
Veel mensen vragen zich af of hun bouwplan vergunningvrij is.
De regels hierover zijn niet altijd eenvoudig: ze hangen af van de Omgevingswet, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), het omgevingsplan van de gemeente —
én tijdelijk ook nog van de zogeheten bruidsschat.
Op deze pagina lees je waar je die informatie kunt vinden en waar je op moet letten als je zelf wilt nagaan of jouw plan vergunningvrij is.

Vergunningvrij bouwen volgens de wet
De landelijke regels voor vergunningvrij bouwen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Hierin zijn bepaalde bouwwerken uitgezonderd van de vergunningplicht — zoals sommige dakkapellen, bijgebouwen of erfafscheidingen binnen specifieke afmetingen.
Of een plan vergunningvrij is, hangt onder meer af van:
- de afmetingen van het bouwwerk,
- de plaats op het erf (voorerf of achtererf)
- het gebruik (aanbouw, bijgebouw, overkapping, enz.),
- en of het perceel zich in een beschermd gebied of monument bevindt.
Deze voorwaarden zijn vastgelegd in het Bbl en soms aangevuld met regels uit het omgevingsplan.
Het omgevingsplan van de gemeente
Elke gemeente heeft nu één omgevingsplan, waarin alle ruimtelijke regels zijn opgenomen die op een locatie gelden.
Hierin staat bijvoorbeeld wat je mag bouwen, hoe hoog, en met welk gebruik.
Sommige regels zijn overgenomen uit oude bestemmingsplannen, andere zijn al volgens de nieuwe Omgevingswet opgesteld.
Je kunt het geldende omgevingsplan zelf bekijken via het Omgevingsloket: https://omgevingswet.overheid.nl
Klik op “Regels op de kaart”
Vul het adres van het bouwplan in
Bekijk de regels die op jouw perceel van toepassing zijn
De rol van de ‘bruidsschat’
Bij de invoering van de Omgevingswet is een groot aantal bestaande landelijke regels tijdelijk meegegeven aan gemeenten — dit heet de bruidsschat.
Deze regels zijn automatisch onderdeel geworden van het gemeentelijke omgevingsplan, zodat gemeenten niet ineens zonder bouw- en gebruiksregels kwamen te zitten.
De bruidsschat bevat onder andere bepalingen over:
- vergunningvrije bouwwerken;
- gebruik van gronden en bouwwerken;
- milieuregels en lozingen.
Zolang jouw gemeente de bruidsschat nog niet volledig heeft vervangen door eigen regels, blijven deze bepalingen gelden.
Dat betekent dat bij een vergunningvrij-toets ook de bruidsschatartikelen relevant kunnen zijn.
Mijn rol
Ik help graag door mee te kijken als je wilt weten of je plan vergunningvrij is of welke regels van toepassing zijn.
Ik geef geen garantie of formele uitspraak, maar wel een duidelijke onderbouwing met verwijzing naar de juiste wetsartikelen — inclusief eventuele bepalingen uit de bruidsschat.
Zo weet je beter waar je aan toe bent voordat je een aanvraag indient.
Wil je weten of jouw bouwplan mogelijk vergunningvrij is?
Bekijk dan mijn diensten & prijzen of neem contact op via mijnbouwplantoets@gmail.com.
Bronnen
Besluit bouwweken leefomgeving (Bbl)
Omgevingsplan
Informatiepunt Leefomgeving (Iplo)